hotelvak.be
nl
Platform over hotelmanagement, inrichting en design in Vlaanderen
Wat begon als een reis uit nieuwsgierigheid, groeide voor Inge De Lathauwer uit tot een project met blijvende impact. Op het Indonesische eiland Sumba bouwde ze een hospitalityschool, ecoresort en permacultuurcampus uit die intussen al bijna zeshonderd jongeren een toekomst gaf.
Haar verhaal gaat over veel meer dan toerisme alleen. Het gaat over onderwijs, duurzaamheid, waardigheid en de vraag hoe hospitality ook een maatschappelijke hefboom kan zijn.
Toen Inge De Lathauwer in 2013 voor het eerst naar Sumba reisde, deed ze dat als toerist. Ze kende Indonesië al goed, had Bali en Java bezocht, maar over Sumba wist ze nauwelijks iets. Dat onbekende was precies wat haar aantrok. Wat ze er aantrof, liet haar niet meer los. Sumba bleek een eiland van grote schoonheid, met indrukwekkende landschappen, een sterke cultuur en een bijna tijdloze uitstraling. Maar tegelijk zag ze er een extreme armoede die haar diep raakte. Niet de armoede die je als reiziger soms vluchtig langs de weg ziet, maar een structurele realiteit van ondervoeding, slechte hygiëne, gebrek aan infrastructuur en nauwelijks perspectief.
Door contacten met lokale waterprojecten kreeg ze bovendien toegang tot dorpen en gemeenschappen die voor de meeste bezoekers verborgen blijven. Daar zag ze hoe kwetsbaar de leefomstandigheden werkelijk waren. Tegelijk voelde ze dat Sumba op een kantelpunt stond. Buitenlandse investeerders en grondspeculanten hadden het eiland ontdekt. Toerisme was in opmars, of zou dat snel zijn. En precies daarin zag De Lathauwer zowel een kans als een gevaar.“Ik dacht: toerisme gaat hier sowieso komen. De vraag is alleen: wie gaat daar echt beter van worden?”
De Lathauwer had een achtergrond in hotelmanagement en droeg al langer de ambitie mee om ooit een sociaal project op poten te zetten. Op Sumba viel alles samen. Ze zag wat er fout kon lopen wanneer toerisme zich ontwikkelt zonder lokale verankering. Ze had Bali de voorbije decennia zien veranderen, en niet alleen in positieve zin. Massatoerisme had daar niet enkel economische groei gebracht, maar ook spanningen, vervreemding en verlies van evenwicht. Dat scenario wilde ze op Sumba niet zomaar zien herhalen.
Toch was haar uitgangspunt opmerkelijk nuchter. Ze besefte goed wat ze niet kon doen. Ze kon speculatie niet tegenhouden, ze kon als buitenstaander het eiland niet herschrijven en ze wilde al helemaal niet optreden als de westerse betweter die wel even zou vertellen hoe het moest. Wat ze wel kon doen, was lokale jongeren voorbereiden op wat eraan kwam. Zodat zij niet veroordeeld zouden zijn tot laagbetaalde jobs aan de rand van de sector, maar zelf een carrière konden uitbouwen in hospitality. Zodat ze mee konden bouwen aan de toekomst van hun eiland. Dat werd de kern van de Sumba Hospitality Foundation.
“Education is empowerment. Wat je mensen aan skills en kennis geeft, kan niemand hen nog afnemen.”
De school die De Lathauwer opstartte, werd bewust veel meer dan een klassieke hospitality-opleiding. Natuurlijk leren studenten er koken, bedienen, housekeeping, frontoffice en alle andere basiscompetenties van het vak. Maar het curriculum reikt veel verder. Studenten leren er ook wat toerisme betekent voor een gemeenschap. Ze krijgen inzicht in duurzaamheid, in de impact van ontwikkeling en in de vraag welk soort toerisme wenselijk is voor hun eiland. Niet alleen beroepsvorming dus, maar ook bewustwording.
Die visie voel je ook op de campus zelf. Alles werd zoveel mogelijk opgebouwd met lokale materialen zoals steen en bamboe. Toen De Lathauwer het terrein kocht, was er geen waterleiding en geen elektriciteit. Zelfvoorziening was dus geen marketingkeuze, maar een noodzaak. De campus draait momenteel op 288 zonnepanelen, 2 boorputten en waterfiltering en -hergebruik. Dat maakt het project tot een levend voorbeeld voor de sector. Niet de oppervlakkige vorm van duurzaamheid die stopt bij een bordje over handdoeken hergebruiken, maar een model waarin duurzaamheid van bij de basis mee ontworpen is.
Een van de opvallendste onderdelen van het project is de rol van permacultuur. De arme bodem op Sumba maakt voedselproductie moeilijk, terwijl ondervoeding op het eiland een hardnekkig probleem is. Daarom besliste De Lathauwer al vroeg dat ook landbouw deel moest uitmaken van het verhaal. Wat begon met twee hectare permacultuur groeide uit tot vier hectare voedselproductie op een campus van acht hectare. Studenten leren er composteren, telen zonder chemicaliën en nadenken over gezonde voeding als basisvoorwaarde voor ontwikkeling.
Dat is geen detail. Voor De Lathauwer hangt alles samen: wie niet goed eet, kan niet goed leren, niet goed werken en kan niet duurzaam vooruit. De opbrengst is vandaag aanzienlijk. Op de campus wordt ongeveer een ton fruit en groenten per maand geproduceerd. Daarmee voedt het project niet alleen de studenten en gasten, maar laat het ook zien dat zelfs in moeilijke omstandigheden meer mogelijk is dan veel mensen denken.
“Het is niet alleen een hotelschool. We willen jongeren ook leren wat toerisme betekent, hoe duurzaamheid werkt en hoe ze die kennis thuis kunnen doorgeven.”
De cijfers zijn indrukwekkend. Intussen studeerden al bijna zeshonderd jongeren af. Volgens De Lathauwer vindt 98 procent van hen een goede job, op Sumba zelf, elders in Indonesië of internationaal, van Bali tot Dubai, van de Malediven tot cruiseschepen. Dat is des te opmerkelijker omdat veel studenten letterlijk van nul beginnen. Wanneer ze op de campus aankomen, hebben sommigen nog nooit in een bed geslapen, nooit een douche gebruikt en spreken ze geen woord Engels. De opleiding is dan ook bijzonder intensief: studenten wonen op de campus en volgen een jaar lang, zes dagen per week, lessen van ’s morgens tot ’s avonds.
De eerste twee maanden draait alles om basisvorming. Daarna gaan studenten ook praktisch aan de slag in het ecoresort op de campus, waar echte gasten verblijven. Zo leren ze hospitality niet uit een handboek, maar in de dagelijkse praktijk. Die combinatie van opleiding en ervaring blijkt een enorme troef. Niet toevallig werken stagepartners als Hyatt, Kempinski en Ritz-Carlton met de school samen. De Lathauwer bezocht die hotels zelf om na te gaan hoe ze omgaan met personeel en opleiding. Het oordeel van de sector is duidelijk: technische perfectie kan groeien, maar motivatie en attitude zijn veel moeilijker aan te leren. En net daar maken de studenten van Sumba het verschil.
Jaarlijks melden zich tussen de zeshonderd en achthonderd kandidaten aan voor ongeveer zeventig plaatsen. Selecteren is dus onvermijdelijk. Eerst trekt het team het eiland rond om de school bekend te maken, via scholen, overheden, kerken en sociale media. In de beginjaren deed De Lathauwer dat zelf, samen met een lokale partner. Dat lokale partnerschap noemt ze cruciaal. Zonder kennis van de cultuur, de gevoeligheden en de realiteit op het terrein kan zo’n project volgens haar niet duurzaam werken.
Na een schriftelijke test volgen persoonlijke interviews. Niet alleen schoolse kennis telt, maar ook motivatie, weerbaarheid en de bereidheid om hard te werken. De Lathauwer zoekt niet zozeer naar perfecte profielen, maar naar jongeren die durven geloven dat een ander leven mogelijk is.
“Armoede is een situatie, niet wie jij bent.” Die uitspraak vat haar benadering misschien nog het best samen. Ze kijkt niet naar tekort, maar naar potentieel.
De vraag wat ze met haar ervaring anders zou doen als ze morgen een hotel in België zou openen, beantwoordt De Lathauwer voorzichtig maar veelzeggend. Duurzaamheid zou voor haar een absolute voorwaarde zijn, maar even belangrijk vindt ze inclusiviteit. Ze zou talent aantrekken en opleiden bij jongeren met minder kansen. Misschien zelfs liever een academie dan een hotel oprichten. Volgens haar wordt praktijkgericht onderwijs nog te vaak onderschat, terwijl net daar in Europa veel potentieel zit.
Daarnaast maakt ze een opvallende bedenking over het vak zelf. Service, zegt ze, is in Europa bijna een problematisch begrip geworden, terwijl hospitality in essentie net draait om mensen een mooie ervaring willen geven. Dat is misschien wel de meest fundamentele les uit haar verhaal: dat gastvrijheid niet begint bij luxe, maar bij houding.
Het verhaal van Inge De Lathauwer is bijzonder, maar tegelijk ook relevant voor iedereen in de sector. Omdat het toont wat hospitality kan zijn wanneer het verder kijkt dan bezetting, omzet en serviceprocessen. Op Sumba wordt het vak ingezet als hefboom voor onderwijs, voedselzekerheid, waardigheid en economische zelfstandigheid.
Wat ze daar bouwde, is geen klassiek ontwikkelingsproject en ook geen doorsnee hotelschool. Het is een ecosysteem waarin opleiding, duurzaamheid en ondernemerschap elkaar versterken. En misschien is dat waarom haar verhaal zo blijft hangen. Omdat het de sector herinnert aan iets wat soms verloren dreigt te gaan: hospitality gaat in de kern nog altijd over mensen.
