hotelvak.be
nl
Platform over hotelmanagement, inrichting en design in Vlaanderen
Waarom ‘de blauwe zak’ steeds belangrijker wordt…
Afval sorteren is al lang geen vrijblijvende oefening meer voor de horeca. Tussen strengere regelgeving, stijgende afvalkosten en nieuwe Europese verplichtingen groeit de druk op horecazaken om slimmer met afval en verpakkingen om te gaan. Toch hoeft dat volgens Fost Plus niet ingewikkeld te zijn. “We merken dat vooral kleine ingrepen vaak al een groot verschil maken”, zegt projectmanager Out-of-Home Christine Vermeulen van Fost Plus.
Volgens Vermeulen begint alles met een onderscheid tussen wat zij de ‘frontend’ en de ‘backend’ noemt. “De backend is het sorteren aan medewerkerszijde, de frontend aan bezoekerszijde”, legt ze uit. “Vooral die backend is een quick win, omdat horeca-uitbaters daar zelf controle over hebben.”
Fost Plus begeleidde de voorbije jaren verschillende pilootprojecten in de horecasector, onder meer bij Top Brands – de groep achter Pizza Hut, Ellis Gourmet Burger, Wasbar en PAUL – maar ook bij jeugdverblijven aan de kust in samenwerking met Westtoer. Daaruit bleek vooral dat duidelijke communicatie en aangepaste infrastructuur cruciaal zijn. “In professionele keukens zien medewerkers heel wat verpakkingen die lijken op huishoudelijke verpakkingen, maar groter zijn”, zegt Vermeulen. “Daardoor ontstaat twijfel: hoort dit bij het pmd of niet?”
Om die reden ontwikkelde Fost Plus specifieke sorteerrichtlijnen voor de horeca. Met succes: sommige restaurants binnen het Top Brands-project konden hun restafval met liefst 50 procent verminderen. “Dat was puur dankzij beter sorteergedrag van medewerkers”, aldus Vermeulen.
De uitbreiding van de pmd-regels resulteert volgens Fost Plus uiteindelijk in meer eenvoud, niet minder. “Vroeger mochten alleen petflessen en blikjes in de blauwe zak. Vandaag mogen alle plastic huishoudelijke verpakkingen erbij”, zegt Vermeulen. “De eerste vraag die mensen zich moeten stellen is niet: ‘Is het plastic?’, maar wel: ‘Is het een verpakking?’.”
Dat vertaalt zich ook in de praktijk. Restafvalvolumes dalen zichtbaar, terwijl pmd steeds belangrijker wordt. Verschillende intercommunales schakelen daarom over op minder frequente ophalingen van restafval. “Normaal gezien heb je thuis vandaag vooral pmd en gft, en nog maar weinig restafval”, zegt Vermeulen. “Dat zien we ook in horecakeukens.”
Ondanks de complexere regelgeving blijft België volgens Fost Plus een voorbeeld op vlak van afvalsortering. “België behoort nog altijd tot de Europese koplopers op het vlak van selectieve inzameling.”, zegt Vermeulen. “Maar zodra we buitenshuis zijn, verliezen we die reflex vaak.”
Het logisch gevolg daarvan is dat aan bezoekerszijde (frontend) nog steeds heel wat sensibilisering nodig blijft. Denk aan fastfoodrestaurants, evenementen of hotelbuffetten waar verschillende afvalfracties wel aanwezig zijn, maar niet altijd correct gebruikt worden.
Naast sorteren ziet Fost Plus nog een tweede grote kans voor de horeca: hergebruik. Europese regelgeving stuurt de sector steeds sterker richting herbruikbare verpakkingen en minder wegwerpverbruik. “Vanaf februari 2027 zijn takeawayzaken verplicht om klanten toe te laten hun eigen verpakking mee te brengen en die ter plaatse te laten vullen. Een jaar later, vanaf februari 2028, moeten horecazaken bovendien zelf herbruikbare verpakkingen aanbieden binnen een officieel reusesysteem – zodat ook klanten zonder eigen verpakking voor een duurzame optie kunnen kiezen. Daarbovenop verbiedt de Europese regelgeving vanaf 2030 wegwerpplastic voor voeding en dranken die ter plaatse worden geconsumeerd – of dat nu aan een tafel, aan de toog of op een gedeeld terras is. Enkel zaken zonder toegang tot drinkwater zijn vrijgesteld. Tegen 2030 is het doel dat tien procent van het horeca-aanbod in herbruikbare verpakkingen aangeboden wordt”, zegt Vermeulen.
Fost Plus begeleidt daarom ook pilootprojecten rond hergebruik. Zo start begin 2027 een pilootproject met cateraar Umami aan UHasselt, waarbij herbruikbare verpakkingen ingezet zullen worden. Eerste inzichten suggereren dat hergebruik in gesloten of halfgesloten omgevingen – zoals een universiteitscampus – voor consumenten aantrekkelijker kan zijn dan verwacht, en voor cateraars kostenbesparend kan werken. De piloot moet die bevindingen verder onderbouwen en op grotere schaal delen met de volledige sector.
Op controles rond afvalsortering rust een taboe, maar volgens Vermeulen wordt er wel degelijk gehandhaafd. “In Vlaanderen gebeurt dat via het departement Omgeving van de Vlaamse Overheid”, zegt ze. “Bedrijven die niet (helemaal) in orde zijn, worden vaak doorverwezen naar Fost Plus voor begeleiding.” Die ondersteuning gaat verder dan alleen pmd. Samen met afvaloperatoren bekijkt Fost Plus het volledige afvalverhaal van een horecazaak, inclusief voedselresten en andere afvalstromen.
En als uitsmijter, wat is het belangrijkste misverstand? Dat afval sorteren moeilijk zou zijn. “We doen het thuis ook”, besluit Christine Vermeulen. “Waarom zou het buitenshuis ingewikkelder zijn?”
• www.fostplus.be/nl/inzamelen-sorteren/horeca
• www.sorterenophetwerk.be
